Arapski jezik

Arapski jezik je jedan od retkih živih semitskih jezika. Nastao je na prostoru Arabijskog poluostrva oko 5. veka p.n.e. kao skup plemenskih dijalekata. Arapski jezik je jezik jedne od najvećih svetskih religija, islama, i službeni je jezik 22 države na prostoru Severne Afrike i Bliskog Istoka. Takođe je jedan od 6 službenih jezika Ujedinjenih Nacija.

 

Arapski jezik je najvažniji primer socio-lingvističkog fenomena diglosije to jest funkcionalnog rascepa u jeziku, pa se javljaju dva varijeteta istog jezika koji se upotrebljavaju u različitim društvenim situacijama. Diglosija se javlja kao posledica velike rasprostranjenosti arapskog jezika.

Standardni književni arapski jezik, viši varijetet, al fusha, je jedinstven za čitav arapski svet. To je opšte komunikacijsko sredstvo, jezik pisane, formalne i zvanične komunikacije, jezik medija, sredstava informisanja, nauke, informatike i književnosti. Predstavlja i riznicu bogatog duhovnog i kulturnog nasleđa arapsko-islamske civilizacije, i duhovna je komponenta islama kao religije i Kurana kao reči Alahove. Kuran predstavlja uzor jezičke čistote. Zvanični je jezik pismenosti i uči se kroz sistem obrazovanja. Koriste ga svi Arapi od Maroka do Persijskog zaliva.

Dijalekat, niži varijetet, predstavlja maternji jezik, spontano naučen u porodici i neposrednom okruženju. Postoje nacionalni i regionalni varijeteti, različiti od zemlje do zemlje i od grada do grada, a ponekad toliko različiti da su međusobno nerazumljivi. To je govorni jezik, bez gramatičkih pravila, s raličitim izgovorom glasova. Koristi se u svakodnevnom govoru, filmovima, serijama, muzici, ponekad u pisanim medijima, poeziji, u dijalozima u prozi.

Postoji i takozvani „treći jezik“ koji predstavlja sredstvo komunikacije obrazovanih Arapa iz različitih krajeva, to je mešavina standardnog jezika i dijalekta (na primer: Iračanin i Marokanac se ne mogu sporazumeti ako svaki od njih priča svojim dijalektom).

Solidno poznavanje standardnog arapskog jezika omogućava strancu da brzo ovlada dijaletkom arapske sredine u kojoj se nađe. Egipatski dijalekat je najrazumjiviji među Arapima zbog filmske produkcije.

 

Arapski jezik je dosta uticao na druge jezike, jer je tokom srednjeg veka bio glavni jezik kulture i nauke. Prevođena su brojna antička dela iz oblasti filozofije, astronomije, astrologije, matematike, medicine i drugih nauka, što je rezultiralo velikom broju arabizama u nomenklaturi iz ovih oblasti. Uticaj je možda najuočljiviji u mediteranskim jezicima (portugalski, španski, zatim i na Siciliji i Malti) i to zbog blizine evropske i arapske civilizacije, kao i zbog 700 godina vladavine arapskog kalifata u Andaluziji. Uticao je i na  jezike u islamskim zemljama posredstvom religije i zbog nje. A dosta jezika je usvajalo arapske reči posredstvom drugih jezika, kod naroda koji nisu bili u direktnom kontaktu sa Arapima, na primer u našem jeziku postoji dosta arapskih reči koje su do nas došle preko turskog jezika.

U engleskom jeziku: admiral, alchemy, alcohol, algebra, arsenal, coffee, cotton, jasmine, sugar, zero…

U srpskom: kadar, maher, fildzan, mušterija, sanduk, tefter, zid…

A takođe se u arapskom mogu nači mnoge reči iz drugih jezika: internet, film, telephone, mobile, computer, mall…

 

Samo pismo staro je preko 16. vekova. Jedno je od najznačajnijih i najraširenijih pisama na svetu – odmah posle latinice. Sveta knjiga muslimana, Kuran, je napisan arapskim pismom. Tako se očuvao jezik, ali i sprečilo dalje razbijanje.

Piše se s desna na levo, ima 28 konsonanata i po 3 kratka i duga vokala. Pismo je konsonantsko  pa se kraki vokali mogu naći samo u Kuranu, u književnim delima na nekim nejasnim mestima i prilikom učenja arapskog jezika. Slova se međusobno vezuju, s izuzetkom 6 slova koja se vezuju samo s desne strane.

Svaki glas ima svoj pisani znak u 4 varijante, međusobno slične (slovo se različito piše na početku, u sredini, na kraju reči i kao samostalno slovo). U arapskom pismu ne postoje mala i velika, pisana i štampana slova i reči se ne mogu preneti u novi red. Postoje 6 i više načina pisanja, što već spada u oblast kaligrafije

Arapski jezik je jedan od retkih živih semitskih jezika. Nastao je na prostoru Arabisjkog poluostrva oko 5. veka p.n.e. kao skup plemenskih dijalekata. Arapski jezik je jezik jedne od najvećih svetskih religija, islama, i službeni je jezik 22 države na prostoru Severne Afrike i Bliskog Istoka. Takođe je jedan od 6 službenih jezika Ujedinjenih Nacija.

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s